KONSEP AL-QARĀʾIN DALAM PENILAIAN TAFARRUD: ANALISIS TERHADAP METODOLOGI IMAM MUSLIM DALAM MUQADDIMAH ṢAḤĪḤ MUSLIM

THE CONCEPT OF AL-QARĀʾIN IN THE EVALUATION OF TAFARRUD: AN ANALYSIS OF IMAM MUSLIM’S METHODOLOGY IN THE MUQADDIMAH ṢAḤĪḤ MUSLIM

Authors

  • DZULFAIDHI HAKIMIE DZULRAIDI Universiti Malaysia Sabah

Keywords:

Al-Qarāʾin, Tafarrud, Imam Muslim, Muqaddimah Ṣaḥīḥ Muslim, Kritik Sanad Hadith , Al-Qarāʾin, Tafarrud, Imam Muslim, Muqaddimah Ṣaḥīḥ Muslim, Hadith Criticism

Abstract

ABSTRAK

Periwayatan hadith secara tafarrud sering menjadi perhatian para sarjana hadith, khususnya dalam usaha mengenal pasti ‘illah atau kecacatan tersembunyi dalam sanad. Dalam Muqaddimah Ṣaḥīḥ Muslim, Imam Muslim menggariskan konsep al-qarāʾin sebagai indikator penting dalam menilai keabsahan tafarrud seseorang perawi. Kajian ini bertujuan menganalisis pendekatan Imam Muslim terhadap penggunaan al-qarāʾin dalam menilai periwayatan tafarrud berdasarkan metodologi yang dihuraikan dalam Muqaddimah Ṣaḥīḥ Muslim. Kajian ini menggunakan pendekatan kualitatif dengan analisis dokumentasi terhadap karya utama tersebut serta disokong oleh syarah-syarah hadith yang relevan. Hasil kajian mendapati bahawa Imam Muslim tidak menolak periwayatan tafarrud secara mutlak, sebaliknya mempertimbangkannya berdasarkan beberapa bentuk qarāʾin seperti kekuatan hafalan, keselarasan riwayat dengan perawi tsiqah lain, dan status perawi sebagai murid utama kepada tokoh hadith terkenal. Kajian ini juga menegaskan bahawa penolakan atau penerimaan tafarrud sangat bergantung pada kewujudan atau ketiadaan qarīnah yang menyokong. Dengan itu, konsep qarāʾin dilihat berperanan sebagai instrumen penting dalam memastikan ketelitian dan keadilan dalam kritik sanad hadith. Kajian ini diharap dapat memperkukuh kefahaman terhadap peranan qarāʾin dalam disiplin ‘ilal al-ḥadīth serta membuka ruang kajian lanjutan terhadap aplikasi qarāʾin oleh tokoh-tokoh lain dalam kalangan ulama mutaqaddimīn.

 

ABSTRACT 

The narration of hadith through tafarrud (solitary transmission) has long been a subject of interest among hadith scholars, especially in identifying hidden defects (‘illah) within the chain of transmission. In his Muqaddimah Ṣaḥīḥ Muslim, Imam Muslim outlines the concept of al-qarāʾin (corroborative indicators) as a critical tool in evaluating the validity of a narrator’s tafarrud. This study aims to analyse Imam Muslim’s methodological framework in assessing tafarrud through the application of al-qarāʾin. Employing a qualitative approach, this study applies document analysis to Muqaddimah Ṣaḥīḥ Muslim, supported by authoritative classical commentaries on hadith. The findings reveal that Imam Muslim does not reject tafarrud outright; rather, he considers it acceptable or otherwise based on several qarāʾin, including the narrator’s strong memory, consistency with other trustworthy narrators, and the narrator’s status as a close student of a well-known hadith authority. The absence of these indicators, particularly when a narrator reports uniquely from a prominent figure whose other students do not transmit the same narration, serves as grounds for rejection. Thus, al-qarāʾin functions as an essential instrument in verifying the reliability of solitary transmissions. This study contributes to a clearer understanding of the role of al-qarāʾin in hadith criticism and opens avenues for further research on its practical application by other early hadith critics (mutaqaddimūn).

References

"Qarāin." Al-Ma’āny, 2010, diakses pada 22 November 2023, https://www.almaany.com/ar/dict/arar/%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%86/

‘Abd al-Jawad Hamam, Al-Tafarrud fi Riwayah al-Hadith wa Manhaj al-Muhaddithin fi Qabulihi aw Raddihi (Dirasah Ta’siliyyah Tatbiqiyyah), 2008.

‘Ādil al-Zuraqī. ‘Ādil Abd Syakur. Qawā’id Al-Ilal Wa Qarāin Al-Tarjīh Riyadh. Riyadh: Dār al-Muhaddith li al-Nasyr wa al-Tawzī’, 2004.

Abdul Samad Shaikh. 2015. The Issue of Tafarrud and Nakarah between Traditionists and Historians (Analytical Study). The Scholar Islamic Academic Research Journal 1(1).

Abdullah Abdul Rahman al-Sa’ad. Al-Mufaşşal fī Syarh al-Mūqizah. Riyādh: Dār al-Tauhīd li al-Nasyr, 2017.

Abdullah Muhammad Hasan. Al-Qarāin Wa Atharuhā Fi ‘Ilmi Al-Hadīth. Kuwait: Wizārah al-Awqāf wa al-Syu’ūn al-Islāmiyyah, 2012.

Abu al-Qasim al-Husayn bin Muhammad, al-Raghib al-Asfahani (t.t.), Al-Mufradāt fī Gharīb al-Quran tahqiq Muhammad Sayyid Kaylani, T.T.P.: T.T.

Ahmad al-‘Ayid et.al. Al-Mu‘jam al-‘Arabi al-Asasi, T.T: Munazzamah al-‘Arabiyyah li al-Tarbiyyah wa al-Thaqafah wa al-‘Ulum, (t.t), 924.

Ahmad Zulkifli Yusof, Umar Muhammad Noor. 2020. Penerimaan Hadis Tafarrud menurut Ahmad bin Hanbal. Journal Hadis (INHAD) 10(20).

Aizul Yaakob 2023. Periwayatan al-Tafarrud dan Implikasinya kepada Penilaian Sarjana Hadis dalam Disiplin al-Jarh wa al-Ta’dil. Journal Hadis (INHAD) 13(25).

Al-Haitham Muhammad. "Qarāin Al-Tarjīḥ Bayna Aqwāl Al-Jarh Wa Al-Ta’dīl Al-Muta’āridah ‘Inda Ibn Addī Fi Kitābihi Al-Kāmil." Disertasi Master, Universiti Tayyibah, 2021.(6).

Al-Malyabārī, H. A. Muwāzanah Bayna al-Mutaqaddimīn wa al-Muta’akhkhirīn fi Taṣḥīḥ al-Ḥadīth wa Ta‘līliha. Beirut: Dār Ibn Hazm.2001.

Al-Qurtubī. Al-Jāmi’ Li Ahkām Al-Qur’ān. tahkik Abdullah bin Abd Muhsin. Beirut: Muassasah al-Risālah, 2006.

Ayyub al-Husainī. Al-Kulliyāt Mu’jam Fi Al-Mustalahāt Wa Al-Furūq Al-Lughawiyyah. tahkik ‘Adnān Darwisy. Beirut: Muasasah al-Risālah, 2009.

Dzul Dzulraidi. Terjemahan Syarah Muqizah Az-Zahabi Terengganu: Paddi Resources, 2023.

Hanān Qamāri. "Ta’ārud Qarāin Al-Tarjih Wa Dawābit Daf’ihā ‘Inda Al-Imām Ibn Abi Hātim Min Khilāli Kitābihi Al-‘Ilal." Disertasi Master, Echahid Hamma Lakhdar University, 2016.

Ḥātim al-Awnī, Muqarrar al-Takhrīj wa Manhaj al-Hukm ‘alā al-Ḥadīth. Beirut: Markaz Namā’ li al-Buḥūth wa al-Dirāsāt, 2018.

Ibn Fāris, Ahmad bin Fāris. Mu’jam Māqayis Al-Lughah. tahkik Abdul Salam Harun. Vol. 5, Kaherah: Dār al-Fikr, 1979.

Ismail bin Ahmad. Al-Sihāh Tāj Al-Lughah Wa Sihāh Al-‘Arabiyah. tahkik Ahmad Abd al-Ghafur. Beirut: Dār al-‘Ilm, 1987.

Majdi ‘Atiyyah. Al-Ilmā’ Fi Itbāth Al-Samāʿ. Mesir: Maktabah Ibn ‘Abbās, 2005. 4.

Masyaqbah, Abdul Rahman Muhammad. "Athar Al-Qarāin Fi Ikhtilāf Al-Nuqqād Fi Tarjīḥ Bayna Al-Riwāyāt Wa I’lālihā." Majallah Nisf Sanawiyah Muhkamah 18, no. 2 (2021), 253.

Mohd Aizul Yaakob, Roshimah Shamsudin 2019. Periwayatan Hadith Secara al-Tafarrud Menurut Sarjana Hadith: Antara Penerimaan dan Penolakan. Journal Hadis (INHAD) 9(18): 182.

Mohd Aizul Yaakob, Roshimah Shamsudin. 2019. Analisis Kewujudan al-Mutaba’at dalam Periwayatan Hadith secara al-Tafarrud . Ma’alim al-Quran wa al-Sunnah 15(2).

Mohd Aizul Yaakob, Roshimah Shamsudin. 2019. Manhaj Sarjana Hadith dalam Menentukan ‘Illah dalam Periwayatan al-Tafarrud : Kajian Perbandingan antara Sarjana Mutaqaddimin dan Mutaakhirin. Journal of Hadith Studies 4(1).

Mohd Aizul Yaakob, Roshimah Shamsudin. 2021. Manhaj al-Daraqutni dalam Menilai Periwayatan al-Tafarrud daripada perawi thiqa dalam karya al-‘Ilal al-Warida fi al-Ahadith al-Nabawiyya. Al-Bayan: Journal of al-Quran and Hadith Studies 19(1).

Mohd Awang Idris, Haslina Muhamad, and R Zirwatul Aida R Ibrahim. Metodologi Penyelidikan Sains Sosial. Kuala Lumpur: Penerbit Universiti Malaya, 2018, 76.

Muhammad Sayyid Kaylani, T.T.P.: T.T, Kitab al-Fa’, h. 375.

Muslim Bin al Hajjāj. (1955). Ṣaḥīḥ Muslim. Kaherah: Matba’ah Īsa al Bābī.

Naurah Didān. "Qarāin Al-Tarjīh Allatī Wāzana Bihā Al-Hāfidh Al-Mizzzi ‘Inda Al-Ikhtilāf Bi Ziyādah Rāwi Au Isqātihi Min Al-Isnād Min Khilāli Kitābihi Tahztīb Al-Kamāl: Dirāsah Nazariyyah." Tesis PhD, Universiti Qāsim.

Sāmir al-Kabīsī. "Athar Al-Qarāin Fī Al-Tarjīh Bi Al-Jazm Bi Al-Samāʿ Al-Mubāsyir Wa Al-Tahdīth Bihi Mirāran." Majallah al-Muhaddith al-‘Irāqiyah 3, no. 1 (2021).

Surah Yūsuf, 18.

al-Dhahabī, Muḥammad ibn Aḥmad. Siyar A‘lam al-Nubalā’. Beirut: Mu’assasah al-Risālah, 1985.

Fākhūrī, Muḥammad. Al-Muslim bin al-Ḥajjāj bin al-Ḥajjāj al-Qushayrī al-Naysābūrī: Ḥayātuhu wa Ṣaḥīḥuhu. Cairo: Dār al-Salām li al-Ṭabā‘ah wa al-Nashr wa al-Tawzī‘ wa al-Tarjamah, 2016.

Ibn Ḥajar al-‘Asqalānī. Tahdhīb al-Tahdhīb. Edited by Ibrāhīm al-Zabīq and ‘Ādil Mushid. Vol. 4. Beirut: Muassasah al-Risālah, 2014.

Ibn Ḥajar al-‘Asqalānī. Nuzhat al-Naẓar fī Tawḍīḥ Nukhbat al-Fikar. Damascus: Maṭba‘ah al-Sabbāḥ, 2000.

Downloads

Published

2026-12-01

Issue

Section

Articles

How to Cite

KONSEP AL-QARĀʾIN DALAM PENILAIAN TAFARRUD: ANALISIS TERHADAP METODOLOGI IMAM MUSLIM DALAM MUQADDIMAH ṢAḤĪḤ MUSLIM: THE CONCEPT OF AL-QARĀʾIN IN THE EVALUATION OF TAFARRUD: AN ANALYSIS OF IMAM MUSLIM’S METHODOLOGY IN THE MUQADDIMAH ṢAḤĪḤ MUSLIM. (2026). KQT EJurnal, 5(2), 1-19. https://ejurnal.kqt.edu.my/index.php/kqt-ojs/article/view/116

Similar Articles

1-10 of 61

You may also start an advanced similarity search for this article.